Visie: AI in de Accountancy

Accountantskantoren staan op een kantelpunt: kunstmatige intelligentie kan routinewerk razendsnel overnemen, fouten reduceren en medewerkers efficiënter laten werken. Zo ontstaat ruimte voor advies met hogere waarde voor klanten. Tegelijk zijn er drempels. Veel kantoren aarzelen door angst, een rommelige IT-omgeving en zelfs het traditionele verdienmodel.

Om de adoptie te laten slagen, is een doordachte aanpak nodig. Begin met een duidelijke visie en kleinschalige pilots, om vervolgens AI vervolgens een permanente plek te geven in werkprocessen.  Cruciaal is dat de basis op orde is: zorg voor betrouwbare data, goed ingerichte processen en duidelijke verantwoordelijkheden. Met draagvlak, training en een stap-voor-stap implementatie kunnen kantoren de voordelen plukken en de risico’s beheersen. 

Drie niveaus van AI-implementatie. 

We onderscheiden drie opeenvolgende niveaus waarop AI waarde toevoegt in de accountancy: 

1. Persoonlijke productiviteit (Copilot). Op dit basisniveau ondersteunt AI de individuele professional bij dagelijkse taken. Denk aan een AI-assistent die e-mails en verslagen opstelt, afspraken samenvat of complexe regelgeving uitlegt. Deze Copilot put uit de eigen data en documenten van de gebruiker in combinatie met kennis van het web. De drijfveer hier is efficiëntie: repetitief werk verminderen en vooral kennis direct beschikbaar maken. Belangrijk is wel dat de data die de AI raadpleegt klopt en veilig toegankelijk is, anders krijg je onbruikbare of riskante output. Met AI als persoonlijke assistent worden medewerkers productiever en kunnen zij zich focussen op creatieve en waardevolle werkzaamheden.
2. AI in teams en organisaties (Agents). Op het volgende niveau wordt AI een teamspeler. Dit zijn vaak AI-agents: digitale assistenten die zelfstandig taken uitvoeren, proactief signalen geven in bedrijfsprocessen of vraagbaak zijn voor vaktechnische vragen in de breedste zin van het woord. Deze organisatieniveau-AI zorgt dat kennis niet meer in silo’s zit en dat routinevragen of –handelingen automatisch afgehandeld worden. Software wordt proactief in plaats van reactief. Het neemt zelf initiatief en adviseert medewerkers. De menselijke rol verschuift naar toezicht en fine-tuning; AI doet voorstellen, de professional blijft aan het stuur voor de uiteindelijke beslissingen. 
3. AI in volwaardige processen (autonome agents). Op het hoogste niveau wordt AI verweven in complete bedrijfsprocessen, soms volledig autonoom. We spreken dan van autonome agents of Agentic AI: meerdere AI-systemen die samen complexe workflows afhandelen met minimale menselijke tussenkomst. Denk aan het klantacceptatieproces: AI-agents kunnen documenten verzamelen, controleren op compliance, risico’s beoordelen en alleen bij uitzonderingen een mens inschakelen. Het resultaat is een organisatie waarin bepaalde transacties of controles vrijwel volledig geautomatiseerd verlopen. Uiteraard altijd gevalideerd door de accountant zelf. Wanneer dit niveau bereikt wordt, krijgen kantoren er feitelijk digitale collega’s bij die uitvoerend werk doen, terwijl de accountants focust op diepgaand advies, kwaliteitscontrole en strategie. 

Een realistisch tijdspad voor deze drie niveaus van AI-implementatie is: 

1. Persoonlijke productiviteit: 0-6 maanden
2. AI in teams en organisaties: 6-12 maanden
3. AI in volwaardige processen: 12-36 maanden 

Data(governance).

Over alle niveaus heen is één factor cruciaal: vertrouwen in AI begint bij betrouwbare data en governance. Als de onderliggende data niet klopt, of gevoelige informatie ongecontroleerd bij een AI terechtkomt, zijn de risico’s groot. Een duidelijke data governance-strategie is daarom onmisbaar. Dat betekent: zorgen voor schone, gestructureerde data, eenduidige metadata en strikte toegangsrechten. Zonder regie op informatie kan AI namelijk tot extra fouten en compliance-problemen leiden. Dit doe je niet eenmalig maar is een iteratief proces.  

Concreet houdt dit in: continu bewaken van datakwaliteit, beveiliging en privacy in de Microsoft 365 omgeving (of andere kernsystemen) waar de AI mee verbonden is. Zo worden periodiek toegangsrechten en compliance-regels gecontroleerd, met tools om data-lekkage te voorkomen. Eventuele issues worden proactief gesignaleerd en opgelost voordat ze impact hebben. Door zo’n aanpak blijft de omgeving AI-ready: veilig, compliant en voorzien van relevante bedrijfscontext voor nauwkeurige antwoorden.  

Kortom, investeer in een solide datastructuur en beleid voordat je massaal op AI vertrouwt – AI levert pas waarde wanneer de basis klopt. 

Bij yellow arrow vervullen we een centrale rol in het succesvol toepassen van AI binnen de accountancy. Onze kracht ligt in het verbinden van technologie, processen en mensen. We zorgen ervoor dat AI niet als losstaande tool wordt ingezet, maar als geïntegreerd onderdeel van de dagelijkse praktijk van accountantskantoren. 

Concreet betekent dit dat wij: 

• AI-oplossingen zoals Copilot en agents koppelen aan bestaande systemen (zoals boekhoudsoftware, DMS, CRM en Microsoft 365), zodat informatie uit verschillende bronnen samenkomt in één contextuele omgeving. 
• De datakwaliteit, beveiliging en governance continu bewaken via terugkerende dienstverlening zodat AI altijd werkt met actuele, betrouwbare en toegestane informatie. 
• Kantoren begeleiden bij adoptie en verandermanagement 
• AI-oplossingen selecteren, configureren en beheren op basis van de specifieke behoeften van het kantoor – onafhankelijk van leveranciers of platforms. 

Conclusie. 

AI staat klaar om de accountancy ingrijpend te ondersteunen – van het persoonlijk efficiënter maken van elke professional tot het volledig autonomiseren van kernprocessen. Door slim met deze technologie om te gaan, opent zich een toekomst waarin accountants meer data-gedreven werken, zonder hun menselijke meerwaarde te verliezen. In plaats van het vak over te nemen, zal AI het juist vergroten: routine verdwijnt, inzicht en advies komen centraal te staan. De sleutel tot succes ligt in een integrale visie: zet in op adoptie met draagvlak, benut AI op alle niveaus, en zorg voor robuuste governance. Met de juiste partner die techniek en praktijk verbindt, wordt AI geen hype maar een onderdeel in de strategie van elk vooruitstrevend accountantskantoor. 

Onze visie delen we ook in het rapport van Gerard Bottemanne. Als je het volledige rapport wil lezen, vraag deze dan aan via deze link.